Advies op Beleidsplan Sociaal Domein

Aan het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Middelburg

Betreft: Advies inzake concept Beleidsplan Sociaal Domein

Middelburg, 16 mei 2022

De Adviesraad Sociaal  Domein (ASD) heeft van u het verzoek gekregen om een advies uit te brengen over het (concept) Beleidsplan Sociaal Domein. Wij hebben het stuk onder embargo ontvangen en als zodanig binnen de ASD vertrouwelijk behandeld. Uit overleg met uw ambtenaren hebben wij begrepen dat het beleidsplan zich met name richt op de uitwerking van een aantal begrippen om te voorkomen dat in de uitvoering van het beleid problemen ontstaan.

In eerste instantie maken wij onderstaande algemene opmerkingen:

 De beleidshoofdstukken 5 en 6 richten zich met name op de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Jeugdwet. Andere gebieden van het sociaal domein krijgen  geen of weinig aandacht, zoals de Publieke Gezondheidswet, de Participatiewet en het terrein van de leefomgeving en de woonzorg. Het zou goed zijn om in de inleiding van het beleidsplan toe te lichten waarom deze keuze is gemaakt.

  1. Begin 2021 is het Middelburgs Model vastgesteld. Recent hebben ontwikkelingen plaatsgevonden die de druk op het beleid zullen vergroten en de realisatie van het model kunnen beïnvloeden, zoals de prijsstijgingen van energie en de stijgende kosten van levensonderhoud, toenemende armoede als gevolg daarvan en schaarste op de arbeidsmarkt. Hierdoor zal naar verwachting de vraag naar zowel algemene voorzieningen als maatwerkvoorzieningen en dus ook het daarvoor benodigde budget toenemen. Dit kan van invloed zijn op de ambities van het beleidsplan. Wij adviseren het college om in de inleiding deze context helder te beschrijven, omdat daardoor duidelijk wordt dat keuzes moeten worden gemaakt, resp. prioriteiten moeten worden gesteld in de uitvoering van het beleid.
    Ter toelichting :

    • in het implementatieplan staan de 3 belangrijkste doelstellingen (normaliseren, preventie en kwaliteit van dienstverlening) en de bijbehorende doelen en activiteiten en subactiviteiten opgesomd zonder vermelding van mogelijk te stellen prioriteiten;
    • de ASD voorziet dat de diverse activiteiten in tijd uit elkaar zullen gaan lopen, waardoor het doel van integraal beleid moeilijk uitvoerbaar zal zijn; los daarvan is een integrale benadering moeilijk te realiseren, gelet op uitdaging om alles in onderling verband te zien en de veelheid van partijen die daarbij betrokken moeten worden; het stellen van prioriteiten zal noodzakelijk blijven om het beleid te realiseren;
    • in het beleid wordt gerekend op de inzet van vrijwilligers en mantelzorgers; de ASD is van mening dat de grenzen van die inzet in zicht komen, terwijl door de maatschappelijke problematiek de vraag naar voorzieningen verder zal stijgen; het verdient aanbeveling om hier in de nota aandacht aan te besteden en rekening mee te houden;
    • om bovenvermelde redenen lijkt het ons raadzaam om de ontwikkelingen zorgvuldig te monitoren zodat tijdig kan worden geanticipeerd op eventueel noodzakelijke aanpassing van de uitvoering van maatregelen.
  2. De ASD onderschrijft de ambitie om de gewenste beweging naar voren te maken, zodat er mogelijk minder gebruik behoeft te worden gemaakt van dure voorzieningen. Maar wij vragen ons wel af of de grenzen van zelfzorg, vrijwilligerswerk en mantelzorg inmiddels niet zijn bereikt. Het lijkt ons verstandig om in de beleidsvorming realistisch te zijn op dit punt. Om optimaal gebruik te kunnen blijven maken van vrijwilligerswerk en mantelzorg pleiten wij  voor professionele ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers, opdat zij dit werk zo goed mogelijk kunnen uitvoeren en volhouden en zo het aantal zorgaanvragen kunnen beperken.
    Om enigszins te kunnen inschatten hoe issues zich in de toekomst gaan ontwikkelen, en dus niet om toekomstvoorspellingen te doen,  kunnen er omgevingsscenario’s worden bedacht: wat speelt er op dit moment en wat zou er verder kunnen gebeuren?  Zo kan er worden geanticipeerd op  mogelijke implicaties van het beleid voor de organisatie.
    (Het kan gaan om grote maatschappelijke of economische ontwikkelingen, maar ook om kleine veranderingen die zich dicht bij huis afspelen).
  3. Wat wij in de beleidsnota niet terugvinden is de eerder uitgesproken behoefte om het aantal zorgaanbieders terug te brengen.

 

Opmerkingen bij hoofdstuk 5

Ook wij als leden van de ASD vinden het soms lastig om een helder beeld te krijgen van waar de burgers met hun vraag terecht moeten. Dat zal dus zeker zo zijn voor onze inwoners. Derhalve pleiten wij voor heldere structuren en duidelijke taakomschrijvingen. Maar ook als dit doel wordt bereikt hechten wij aan ondersteuningsvormen voor hulpvragers, zoals de onafhankelijke clientondersteuners, het Sociaal Team, de leden van de wijknetwerken, enz., en ook de helderheid over het aanbod en de aanspreekpunten.
Wij pleiten ervoor om bij de uitwerking van de (procedure voor de?) subsidieregels het overzicht van de voorzieningen in par. 5.1.2 en 5.3 compleet te maken.

Het uitgangspunt om de zorg en ondersteuning in samenspraak met de inwoner in te vullen spreekt ons aan. Wel willen wij erop wijzen dat het PGB en ZIN gelijkwaardig zijn en dat het aan  de hulpvrager is om daartussen te kiezen. Verduidelijking van de tekst is op zijn plaats.

 

Hoofdstuk 6

De ASD onderschrijft uw keuze om voor het toewijzen van subsidieaanvragen te werken met tenderprocedures en dus niet uit te gaan van het principe “wie het eerst komt wie het eerst maalt”. In het verlengde daarvan pleiten wij voor het vooraf opstellen van duidelijke criteria voor de beoordeling van de aanvragen.
Het lijkt de ASD wenselijk om zo vroeg mogelijk met uitvoerende partijen om tafel te gaan en (desnoods voorlopige) keuzes te maken, zodat geen wachttijden ontstaan en zo de onzekerheid bij aanvragers zo veel mogelijk kan worden beperkt.

De ASD deelt uw voorkeur voor subsidieregelingen voor langere duur. Wat wij in de beleidsnota niet terugvinden is de eerder uitgesproken behoefte om het aantal zorgaanbieders terug te brengen. Graag vernemen wij in uw reactie op dit advies uw zienswijze hierover.

Conclusie: De ASD geeft een positief advies over dit concept Beleidsplan Sociaal Domein en wordt graag betrokken bij de verdere uitwerking.

 

 

 

No Comments Yet.

Leave a comment